Jesteś tutaj: Badania naukowe / Wspomnienia

Wspomnienia

Prof. dr hab. inż. Andrzej Bytnar 1937 - 2017

W dniu 14 sierpnia 2017 zmarł prof. dr hab. inż. Andrzej Bytnar, wybitny specjalista w dziedzinie maszyn elektrycznych, wieloletni pracownik Instytutu Energetyki.

Andrzej Stefan Bytnar urodził się 4 sierpnia 1937 roku w Wielkich Oczach na Podkarpaciu w rodzinie inteligenckiej. Jego ojciec był matematykiem, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Do Szkoły Podstawowej oraz do Liceum Ogólnokształcącego uczęszczał w Przemyślu. W 1956 roku podjął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. W czerwcu 1962 roku uzyskał dyplom magistra inżyniera elektryka przedstawiając pracę magisterską z dziedziny maszyn elektrycznych, ocenioną, jako bardzo dobrą. W styczniu 1962 roku został zatrudniony w Instytucie Energetyki w Pracowni Eksploatacji Maszyn Elektrycznych, początkowo na stanowisku pracownika inżynieryjno-technicznego, później asystenta, starszego asystenta, a od 1968 roku na stanowisku adiunkta. W pracach naukowo-badawczych Instytutu Energetyki zajmował się m. in. zagadnieniami: wpływu częstych uruchomień generatora na jego żywotność, wpływu ciśnienia wodoru chłodzącego stojan turbogeneratora na rozkład temperatur jego uzwojeń, pracą pojemnościową i asynchroniczną turbogeneratora.

W 1965 roku za pracę pt. „Racjonalny rozruch turbogeneratorów synchronicznych” otrzymał, w II Konkursie Krajowym Oszczędności Paliw i Energii” zespołową nagrodę IV stopnia.

W czerwcu 1971 roku Andrzej Bytnar uzyskał stopień naukowy doktora nauk technicznych na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej na podstawie rozprawy doktorskiej „Wyznaczenie rozkładu temperatur w stojanach turbogeneratorów z chłodzeniem pośrednim w stanach cieplnie ustalonych”. Promotorem pracy doktorskiej był prof. Władysław Latek. Wyniki wymienionej pracy zostały wykorzystane przez Zakłady Dolmel w projektach konstrukcyjnych turbogeneratorów o mocach do 250 MW.tl_files/zdjecia/DZE-1 referencje/Andrzej Bytnar.jpg

Dr Andrzej Bytnar był twórcą patentów uzyskując w Urzędzie Patentowym świadectwa autorskie na: układy do ciągłego pomiaru i rejestracji: temperatury wirnika, kąta obciążenia maszyny synchronicznej (1967 r.), przetwornik szerokości impulsów prostokątnych na amplitudę przebiegów piłokształtnych, sposób (1970 r.) i układ automatycznej regulacji obciążenia turbogeneratora przy wystąpieniu poślizgu (1978 r.),  

Prowadząc badania eksploatacyjne turbogeneratorów w krajowych elektrowniach, często posługiwał się układami i urządzeniami, których był twórcą.

W styczniu 1978 roku, dr inż. Andrzej Bytnar został powołany na stanowisko kierownika Pracowni Eksploatacji Generatorów w Zakładzie Linii Elektroenergetycznych IEn.

W 1991 roku uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk technicznych na podstawie dorobku naukowego i przedstawionej rozprawy habilitacyjnej „Obciążalność dużego turbogeneratora w aspekcie niektórych zjawisk fizycznych występujących w jego stojanie”. Recenzentami w przewodzie habilitacyjnym, który odbył się na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, byli profesorowie: Władysław Latek, Tadeusz Koter oraz Stefan Roszczyk.

15 listopada 1991 roku dr hab. Andrzej Bytnar otrzymał od Ministra Przemysłu i Handlu nominację na stanowisko docenta w IEn.

1 października 1993 roku, na podstawie Uchwały Rady Naukowej Instytutu Energetyki, dr hab. Andrzej Bytnar został zatrudniony na stanowisku profesora.

Prof. Andrzej Bytnar był autorem kilkudziesięciu publikacji w czasopismach krajowych i zagranicznych oraz autorem podręcznika akademickiego pt. „Wybrane zagadnienia z konstrukcji i eksploatacji turbogeneratorów”.

Od roku 1997 prof. Andrzej Bytnar pracował w Zespole Ekspertów Instytutu Energetyki, podlegającego bezpośrednio jego dyrektorowi.

Dnia 27.03.2008 r. dr hab. Andrzej Bytnar przeszedł na emeryturę, pozostając na stanowisku profesora w Instytucie Energetyki, w pełnym wymiarze czasu pracy, do końca swojego życia.

Prace naukowo-tl_files/zdjecia/DZE-1 referencje/Andrzej Bytnar-2.JPGtechniczne prof. A. Bytnara dotyczyły głównie zjawisk cieplnych i wibracyjnych turbogeneratorów. Do roku 2017 prof. Andrzej Bytnar prowadził prace naukowe dotyczące automatycznej, komputerowej diagnostyki online stanu technicznego stojana, a szczególnie zębów rdzenia stojana, turbogeneratorów, wielkiej mocy.

Praktyczne znaczenie tych prac polegało na opracowaniu metod diagnostycznych stojanów turbogeneratorów. Metody te, polegające na tworzeniu algorytmów oprogramowania komputerowego, były i są nadal stosowane w krajowych elektrowniach. Na szczególną uwagę zasługuje układ do monitorowania drgań stojana turbogeneratora wielkiej mocy. Układy takie zastosowano dla turbogeneratorów o mocy 230 MW i 500 MW w Elektrowni Kozienice. Prof. Andrzej Bytnar, do ostatnich tygodni życia, doskonalił ich funkcje.  

Poza pracą w Instytucie Energetyki, Andrzej Bytnar pracował w latach 1962 - 1977 w Instytucie Maszyn Elektrycznych Politechniki Warszawskiej uczestnicząc w pracach naukowo-badawczych oraz prowadząc wykłady.

W 2012 roku prof. dr hab. Andrzej Bytnar został zatrudniony w Instytucie Systemów Elektronicznych Wydziału Elektroniki Wojskowej Akademii Technicznej. Począwszy od semestru letniego 2102/2013 do semestru letniego 2016/2017 prowadził na wymienionej uczelni zajęcia dydaktyczne w ramach studiów wyższych, stacjonarnych na nowo utworzonym kierunku Energetyka. Początkowo prowadził wykłady i seminaria w ramach przedmiotu Eksploatacja Instalacji Energetycznych.

W roku akademickim 2014/2015 prof. Andrzej Bytnar zainicjował prowadzenie zajęć seminaryjnych w ramach przedmiotu Eksploatacja Urządzeń Elektroenergetycznych na terenie Elektrowni Kozienice, w ramach zajęć wyjazdowych. Zajęcia dydaktyczne polegały na zwiedzaniu elektrowni oraz na prowadzonym przez prof. Andrzeja Bytnara wykładzie, ilustrowanym pokazem, nt. diagnostyki turbogeneratorów. Były to zajęcia praktyczne, bardzo interesujące, stwarzały lepszy kontakt słuchaczy z wykładowcą, dzięki czemu Profesor był przez studentów lubiany. 

W uznaniu zasług na polu działalności zawodowej, Prof. Andrzej Bytnar został uhonorowany następującymi odznaczeniami: Srebrnym Krzyżem Zasługi (1978), Złotym Krzyżem Zasługi (1994), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2004) oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2011).

Prof. Andrzej Bytnar był od 1979 r. aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej, w którym w latach 1982-86 pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego, a w latach 1986- 2011, skarbnika. W roku 2002 prof. A. Bytnar został odznaczony Złotą Odznaką PTEiS, a w 2011 r. został honorowym członkiem tego towarzystwa.

Pozazawodową pasją życia Andrzeja Bytnara był sport. Uprawiał żeglarstwo, kajakarstwo i narciarstwo. Należał do Yacht Klubu, do Warszawskiego Towarzystwa Żeglarskiego. Był też instruktorem narciarskim.

Andrzej Bytnar był porządnym człowiekiem, gotowym do pomocy koleżeńskiej.

Prof. Andrzej Bytnar zmarł w dniu 14 sierpnia 2017 i został pochowany na Cmentarzu Służewskim Starym w Warszawie.

 

Jerzy Przybysz,

Sylwia Wróblewska